Hợp đồng tổng thầu chìa khóa trao tay là gì? Điểm khác biệt chủ yếu so với các loại hợp đồng thi công, hợp đồng tổng thầu EPC, hợp đồng tổng thầu thiết kế xây dựng ở điểm nào? Nó được coi là một trong những hình thức quản lý dự án không?

Hỏi :

Hợp đồng tổng thầu chìa khóa trao tay là gì? Điểm khác biệt chủ yếu so với các loại hợp đồng thi công, hợp đồng tổng thầu EPC, hợp đồng tổng thầu thiết kế xây dựng ở điểm nào? Nó được coi là một trong những hình thức quản lý dự án không?

Trả lời :

Hợp đồng tổng thầu chìa khóa trao tay được hiểu là loại hợp đồng mà chủ đầu tư ký với một nhà tổng thầu thực hiện từ A - Z tức là tổng thầu thực hiện từ khâu lập dự án, khảo sát, thiết kế, mua sắm lắp đặt thiết bị công trình, thi công xây dựng, đào tạo đội ngũ cán bộ, công nhân vận hành. Sau khi hoàn thành các công việc trên chủ đầu tư tiếp nhận dự án và đưa dự án váo khai thác sử dụng.

Loại hợp đồng này thường được các nhà tổng thầu từ các nước phát triển có trình độ khoa học công nghệ cao thực hiện thông qua hợp đồng với các chủ đầu tư thuộc các nước đang phát triển. Ưu điểm cơ bản của loại hợp đồng này là giảm nhẹ đến mức cao nhất trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc quản lý triển khai thực hiên dự án, vì vậy theo thông lệ quốc tế loại hợp đồng này còn gọi là hình thức tổng thầu làm quản lý dự án (Project Management Contractor – PMC) một trong bốn hình thức quản lý dự án theo thông lệ quốc tế, đó là: chủ đầu tư trực tiếp quản lý dự án (Conventional); chủ đầu tư sử dụng tư vấn làm quản lý dự án (Project Management Unit); tổng thầu làm quản lý dự án (PMC) và cuối cùng là hình thức “tự làm” (Việt Nam thường gọi là Chủ đầu tư tự thực hiện dự án). Ở Việt Nam, hình thức tổng thầu làm quản lý dự án (PMC) được pháp luật Việt Nam công nhận và cho phép thực hiện đối với các dự án sử dụng vốn nhà nước. Tuy nhiên, loại hợp đồng này có nhược điểm lớn nhất đó là các nhà tổng thầu thực hiện hợp đồng chìa khóa trao tay của các nước phát triển thường giữ lại những bí quyết công nghệ (knowhow) không chuyển giao cho chủ đầu tư của các nước đang phát triển nhằm duy trì mối ràng buộc lệ thuộc về vật tư, thiết bị, kỹ thuật vào nhà tổng đấu thầu trong quá trình vận hành dự án. Vì lý do đó, phần lớn các dự án thông qua hai loại hợp đồng này thường không thành công ở các nước kém phát triển trong thập niên 60, 70 của thế kỷ trước. Trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay cần chú ý hạn chế tới mức cao nhất nhược điểm này khi các chủ đầu tư ký kết với các đối tác áp dụng loại hợp đồng tổng thầu chìa khóa trao tay. Còn đối với các nhà tổng thầu trong nước có đủ kinh nghiệm và năng lực khi thực hiện loại hợp đồng này có thể áp dụng đối với các dự án thông dụng như: cao ốc văn phòng, trụ sở cơ quan…việc áp dụng loại Hợp đồng này có tính khả thi cao đặc biệt là đối với các chủ đầu tư không chuyên về xây dựng.

Trích từ 100 câu hỏi đáp pháp luật về xây dựng.