Có nên dùng mẫu vận đơn mới CONGENBILL 2007 không?

Hỏi :

Có nên dùng mẫu vận đơn mới CONGENBILL 2007 không?

Trả lời :

Mẫu vận đơn mới CONGENBILL 2007 (được ký phát theo hợp đồng vận chuyển theo chuyến, mẫu GENCON) đã bắt đầu được sử dụng khá phổ biến gần đây. Tuy nhiên, mẫu vận đơn cũ - CONGENBILL, EDITION 1994 vẫn lưu hành rộng rãi. Những điểm khác nhau giữa CONGENBILL, EDITION 1994 (mẫu cũ) và CONGENBILL 2007 (mẫu mới) được phân tích sau đây:

Kể từ khi ra đời năm 1933, bản “Quy tắc thực hành thống nhất về tín dụng chứng từ” (Uniform Customs and Practice for Documentary Credits) của ICC – International Chamber of Commerce - Phòng Thương mại Quốc tế) dùng trong thanh toán quốc tế bằng thư tín dụng (Letter of Credit) đã được sửa đổi nhiều lần nhằm theo kịp quá trình phát triển của thương mại, vận tải và thông tin liên lạc toàn cầu. Bản sửa đổi được coi là “tân tiến” cách đây hơn 15 năm là bản số 500 năm 1993 (1993 Revision ICC Publication No. 500) và bản mới nhất (tính đến năm 2009) là “Quy tắc thực hành thống nhất về tín dụng chứng từ” (ICC’s New Rules on Documentary Credit – ICC Uniform Customs and Practice for Documentary Credits 2007 Revision) có hiệu lực từ 1/7/2007), gọi tắt là UCP 600.

Liên quan đến vận đơn, nếu để ý đến lịch sử phát triển của phần ghi chữ ký trên đó sẽ thấy, khoảng trước năm 1993, phần này khá đơn giản, thậm chí chỉ ghi “As Agent” (là đại lý) kèm theo một chữ ký hay con dấu mà trong nhiều trường hợp, không xác định được người ký là đại lý cho ai! Ký như thế thì “bất công” quá vì quyền sở hữu hàng hóa chuyển từ người bán sang người mua thông qua người vận chuyển mà vận đơn là chứng từ sở hữu hàng hóa lại được ghi “đơn sơ” như vậy thì rất khó “qui trách nhiệm” và dễ bị giả mạo (vì khó kiểm tra). Cứ khoảng 10 - 15 năm, UCP lại có sửa đổi làm cho vận đơn, trong một số trường hợp, cũng thay đổi theo. Mẫu vận đơn mới (CONGENBILL 2007) đã đươc Ủy ban chứng từ của BIMCO (Baltic and International Maritime Council) chấp nhận tháng 11/2007 và cũng có hai trang như mẫu cũ nhưng đã có một số thay đổi.

Thay đổi trên trang 1 của mẫu mới:

Mẫu cũ ghi tên tắt của vận đơn là “Congenbill”, edition 1994; mẫu mới là Congenbill 2007 và có thêm phần Bill of Lading No. (số vận đơn). Theo qui đinh của UCP 500 và UCP 600, phải ghi rõ tên người vận chuyển mà mẫu vận đơn cũ lại không có phần nào dành riêng cho việc này nên người bán hàng, người giao hàng… cứ phải ghi thêm (in, đánh máy…) lên vận đơn, thành ra trông hơi bị “lem nhem” mà nhỡ quên không ghi thì “rất nguy hiểm” vì chứng từ sẽ không phù hợp với L/C (Letter of Credit) – khó thanh toán tiền bán hàng. Vì vậy, mẫu mới có thêm phần Carrier’s name/principal place of business để ghi tên và trụ sở chính của người vận chuyển.

Ở mẫu cũ, phần chữ ký chỉ nêu chung chung là signature (chữ ký) mà không nêu rõ tư cách của người ký nên phải điền thêm chi tiết. Mẫu mới in sẵn các “tình huống” để chỉ cần ký vào ô phù hợp là được: Signature (chữ ký) …Carrier (… là người vận chuyển). Or, for the Carrier (Hoặc, thay mặt người vận chuyển) (Master’s name/signature) as master (Tên và chữ ký của thuyền trưởng là Thuyền trưởng, (Agent’s name/signature) as Agent (Tên và chữ ký của đại lý) là Đại lý.

Mẫu mới không còn nhóm từ “time used for loading … days … hours” (thời gian xếp hàng … ngày … giờ) và “freight payable at” (tiền cước trả tại) vì thực tế, những phần này không thấy có tác dụng gì.

Thay đổi trên trang 2 của mẫu mới:

Trang này nói về Conditions of Carriage (điểu kiện vận chuyển) và cũng có 5 điều khoản như mẫu cũ nhưng có những sửa đổi như sau:

Điều (1) thêm “Dispute Resolution Clause” sau “the Law and Arbitration Clause” thành “…the Law and Arbitration Clause/Dispute Resolution Clause…”.

Điều (2) General Paramount Clause được thay bằng điều khoản mới nhất của BIMCO và là điều khoản quan trọng nên xin nêu nguyên văn như sau:

The International Convention for the Unification of Certain Rules of Law relating to Bills of Lading signed at Brussels on 25 August 1924 (“the Hague Rules”) as amended by the Protocol signed at Brussels on 23 February 1968 (the Hague-Visby Rules”) and as enacted in the country of shipment shall apply to this Contract. When the Hague-Visby Rules are not enacted in the country of shipment, the corresponding legislation of the country of destination shall apply, irrespective of whether such legislation may only regulate outbound shipments.

When there is no enactment of the Hague-Visby Rules in either the country of shipment or in the country of destination, the Hague-Visby Rules shall apply to this Contract save where the Hague Rules as enacted in the country of shipment or if no such enactment is in place, the Hague Rules as enacted in the country of destination apply compulsorily to this Contract.

The Protocol signed at Brussels on 21 December 1979 (“the SDR Protocol 1979”) shall apply where the Hague-Visby Rules apply, whether mandatorily or by this Contract.

The Carrier shall in no case be responsible for loss of or damage to cargo arising prior to loading, after discharging, or while the cargo is in the charge of another carrier, or with respect to deck cargo and live animals.

Điều (3) General Average có thay đổi quan trọng. Đó là xóa nhóm từ “or any subsequent modification thereof” (hoặc bất kỳ thay đổi hay sửa đổi nào của Quy tắc này) ở sau đoạn “York-Antwerp Rules” (Quy tắc York-Antwerp), tức là, tổn thất chung sẽ chỉ được điều chỉnh theo Qui tắc York-Antwerp 1994 chứ không áp dụng qui tắc mới nhất là York-Antwerp 2004. (Qui tắc York-Antwerp 1994 có lợi cho người vận chuyển/chủ tàu hơn Qui tắc York-Antwerp 2004). Ngoài ra, điều 148, phần II của Luật thương mại Bỉ - câu “The Charterers, Shippers and Consignees expressly renounce the Belgian Commercial Code, Part II, Art. 148” đã được bỏ đi để vận đơn thể hiện tính quốc tế cao hơn.

Điều (4) New Jason Clause điều (5) Both- to-Blame Collision Clause không thay đổi.

Trên đây là một số điểm khác nhau giữa hai mẫu vận đơn. Các bên có thể thỏa thuận dùng mẫu cũ hoặc mới tùy điều kiện cụ thể của mình. Ví dụ như, theo yêu cầu của người mua, người bán trong hợp đồng mua bán hàng hóa hoặc yêu cầu của chủ tàu/người vận chuyển về vấn đề tổn thất chung… Tuy vậy, dù dùng mẫu nào thì cũng nên lưu ý những đặc điểm của mẫu đó.

Trích từ cuốn 100 câu hỏi liên quan tới hợp đồng vận chuyển hàng hóa bằng đường biển.

Tin mới cập nhật