Thời hạn làm hàng (laytime) bắt đầu tính khi nào?

Hỏi :

Thời hạn làm hàng (laytime) bắt đầu tính khi nào?
Ví dụ: Tàu đến cảng lúc 14 giờ 15 phút, ngày 18/4/2007 (thứ Tư) và đưa “Thông báo sẵn sàng” (TBSS) lúc 15 giờ 30 phút cùng ngày. Hợp đồng vận chuyển theo chuyến (voyage charter party) qui định thời điểm tàu đến cảng (laycan) trong khoảng 21 - 28/4/2007, thời hạn làm hàng bắt đầu tính từ 13 giờ nếu TBSS đưa trước buổi trưa, và tính từ 8 giờ sáng ngày làm việc hôm sau nếu TBSS đưa sau 12 giờ trưa, trong giờ làm việc. Chủ tàu/người vận chuyển cho rằng thời gian làm hàng bắt đầu tính từ 0 giờ ngày 21/4/2007 nhưng người thuê vận chuyển cho rằng phải tính từ 13 giờ ngày 21/4/2007. Đề nghị cho biết ai đúng?.

Trả lời :

Trên thực tế, không ít người thuê vận chuyển có nhầm lẫn giữa việc đưa TBSS và thời điểm bắt đầu tính thời hạn làm hàng. Vì vậy, họ hoặc là không nhận TBSS trước thời điểm tàu đến cảng (laydays cancelling - thường viết tắt là laycan) hoặc là có nhận nhưng coi như việc đưa TBSS vào ngày đầu tiên của laycan. Trong sự việc này, laycan là 21 – 28/4/2007 và người thuê cho rằng TBSS không được đưa trước ngày 21/4 hoặc nếu họ nhận trước ngày 21/4 thì coi như TBSS được đưa vào sáng ngày 21/4.

Việc đưa một TBSS hợp lệ (valid NOR) là để bắt đầu tính thời hạn làm hàng. Mặc dù trên thực tế, tàu đã sẵn trước ngày đầu tiên của laycan nhưng không phải là thời hạn làm hàng được bắt đầu tính trước ngày đầu tiên đó và cũng không phải là người thuê vận chuyển không được hưởng thời gian thông báo (notice time).

NOR đưa trước ngày đầu tiên của laycan sẽ làm cho thời gian thông báo (notice time) bắt đầu tính (trigger running of the agreed notice time). Như vậy, thời gian thông báo cũng bắt đầu tính trong giai đoạn trước ngày đầu tiên của layday. Thời gian thông báo cứ tiếp tục “trôi” cho đến khi hết thời hạn như đã thoả thuận. Trong vụ việc này, điều đó có nghĩa là NOR đưa ngày 18/4 đã làm cho thời gian thông báo bắt đầu “chạy” và đã hết vào lúc 8 giờ sáng ngày 19/4/2007.

Thời hạn làm hàng có được bắt đầu tính trước một thời điểm đã định nào đó hay không phụ thuộc vào qui định của hợp đồng. Theo những dữ liệu ở phần câu hỏi, không có thoả thuận nào về việc không được bắt đầu tính thời hạn làm hàng trước thời điểm 8 giờ hay 13 giờ ngày 21/4. Hơn nữa, người thuê vận chuyển đã “được hưởng” đầy đủ thời gian thông báo mà họ có quyền được hưởng, và đơn giản là thời gian thông báo này đã “dùng hết” trước ngày đầu tiên của laycan. Trên thực tế, người thuê vận chuyển đã có thời gian thông báo “nhiều hơn cả sự mong đợi”. Vì vậy, không có lý do gì để người thuê vận chuyển được hưởng thêm thời gian đó vào ngày đầu tiên của laycan. Kết quả là, vì hợp đồng không có thoả thuận về việc thời hạn làm hàng không được bắt đầu trước 8 giờ hay trước 13 giờ vào ngày đầu tiên của laycan nên thời hạn làm hàng bắt đầu tính vào thời điểm chuyển giao giữa ngày 20 và 21/4/2007, tức là 0 giờ hay 0 giờ 1 phút ngày 21/4/2007.

Nếu không muốn TBSS đưa trước laycan, hợp đồng vận chuyển theo chuyến không nhất thiết phải ghi là NOR không được đưa trước ngày này mà chỉ cần nêu NOR được đưa trong laycan là đủ để có thể tránh tranh chấp về việc nêu trên.

Kết luận: Chủ tàu/người vận chuyển đúng. Người thuê vận chuyển nên nhớ tóm tắt mấy ý sau: Tàu có thể đưa TBSS bất cứ lúc nào trước ngày đầu tiên của laycan; người thuê vận chuyển vẫn được hưởng đầy đủ thời gian thông báo (notice time) và thời gian này có thể kết thúc trước ngày đầu tiên của laycan; thời hạn làm hàng bắt đầu tính vào lúc 0 giờ của ngày đầu tiên của laycan nếu hợp đồng không có thoả thuận khác (ví dụ như, không được tính trước 8 giờ hay 13 giờ).

Xin nêu sau đây phán quyết trong một vụ tranh chấp đã được đăng trong “Thông báo pháp Luật Hàng hải của hãng Lloyds (Lloyd’s Maritime Law Newsletter) số 103 ngày 13/10/1983 để bạn đọc tham khảo: “It was often thought that a notice of readiness could not be given before the commencement of laydays under a charter, but that was incorrect unless there was an express provision to that effect. In the absence of such a provision, a valid notice might be given at any time, but the laytime itself could not commence before the date given in the charter. ” (Người ta thường cho rằng, theo hợp đồng vận chuyển theo chuyến, không thể đưa TBSS trước ngày bắt đầu thời hạn tàu đến cảng (laydays) nhưng điều đó không đúng trừ khi có thoả thuận khác (tức là có thể đưa TBSS). Nếu không có thoả thuận như vậy, một TBSS hợp lệ có thể được đưa vào bất kỳ lúc nào nhưng thời hạn làm hàng không thể bắt đầu tính trước ngày nêu trong hợp đồng”.

Trích từ 100 câu hỏi liên quan tới hợp đồng vận chuyển hàng hóa bằng đường biển.