25/5/2017 9:1
Bài tham luận của CGKT Nguyễn Hoàng Dũng tại Hội thảo

Tôi đồng quan điểm với Tờ trình của Bộ Công Thương về các nội dung :

Thứ nhất, xác định thị trường liên quan bao gồm thị trường sản phẩm liên quan và thị trường địa lý liên quan là hết sức quan trọng có yếu tố quyết định trong quá trình thực thi. Tuy nhiên, theo quy định hiện hành thì các yếu tố để xác định thị trường liên quan là không phù hợp với thực tế, do đó gây nhiều khó khăn trong quá trình thực thi.

Thứ hai, về kiểm soát hoạt động tập trung kinh tế (mua bán và sáp nhập): các doanh nghiệp tham gia tập trung kinh tế có thị phần kết hợp từ 30-50% trên thị trường liên quan phải thông báo cho cơ quan cạnh tranh trước khi tiến hành các hoạt động tập trung kinh tế. Tuy nhiên, trên thực tế các doanh nghiệp rất khó để tự xác định thị phần của mình trên thị trường liên quan và như vậy rất khó để biết xem mình có thuộc ngưỡng bị cấm hoặc phải thông báo tập trung kinh tế hay không. Do đó, các quy định hiện nay về vấn đề này là không có tính khả thi.

Luật Cạnh tranh hiện tại mới chỉ xem xét tập trung kinh tế theo chiều ngang, nghĩa là tập trung kinh tế giữa các doanh nghiệp trên thị trường liên quan cùng một cấp độ kinh doanh. Tuy nhiên, thực tế vẫn tồn tại những giao dịch tập trung kinh tế theo chiều dọc (giữa các doanh nghiệp hoạt động trên thị trường thuộc các cấp độ khác nhau nhưng bổ trợ cho nhau, ví dụ giữa thị trường sản xuất và thị trường cung cấp nguyên liệu, giữa thị trường sản xuất và thị trường phân phối) và tập trung kinh tế dạng hỗn hợp (giữa các doanh nghiệp hoạt động trên các thị trường sản phẩm khác nhau và không có mối quan hệ theo chiều dọc).

Thứ ba, pháp luật cạnh tranh Việt Nam hiện nay chưa quy định rõ ràng về thỏa thuận hạn chế cạnh tranh. Các quy định hiện hành chỉ đề cập đến các hình thức biểu hiện bên ngoài một cách cứng nhắc, chưa tiếp cận được bản chất phản cạnh tranh của hành vi. Chẳng hạn, thỏa thuận ấn định mức giá sàn, giá trần; thỏa thuận tăng giá hoặc giảm giá (không chỉ ở mức cụ thể) hoặc thỏa thuận duy trì giá bán lại cho bên thứ ba... là những thỏa thuận có bản chất hạn chế cạnh tranh, nhưng chưa được quy định.

Thứ tư, liên quan đến các quy định về hành vi cạnh tranh không lành mạnh, một số văn bản quy phạm pháp luật ban hành sau Luật Cạnh tranh, chẳng hạn như Luật Sở hữu trí tuệ, Luật Quảng cáo… cũng có quy định về hành vi cạnh tranh không lành mạnh. Việc hành vi cạnh tranh không lành mạnh được quy định tại văn bản luật khác nhau, được thực thi bởi các cơ quan quản lý nhà nước khác nhau dẫn đến chồng chéo về thẩm quyền xử lý hoặc khả năng đùn đẩy trách nhiệm giữa các cơ quan thực thi pháp luật hay dẫn đến những tranh cãi lớn trên bình diện xã hội do chạm đến những nhóm quyền lợi khác nhau.

Thứ năm, mô hình cơ quan thực thi chưa phù hợp.

Tôi đồng ý với phương hướng đặt ra: Mọi doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế đều phải hoạt động theo cơ chế thị trường, bình đẳng và cạnh tranh theo pháp luật. Khuyến khích đẩy mạnh quá trình khởi nghiệp kinh doanh. Có chính sách thúc đẩy phát triển các doanh nghiệp Việt Nam cả về số lượng và chất lượng, thật sự trở thành lực lượng nòng cốt, đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Bảo đảm quyền tự do kinh doanh các lĩnh vực mà luật pháp không cấm; xây dựng, thực thi đồng bộ, hiệu quả cơ chế hậu kiểm, tiếp tục hoàn thiện pháp luật về cạnh tranh, tăng cường tính minh bạch đối với độc quyền nhà nước và độc quyền doanh nghiệp, kiểm soát độc quyền kinh doanh. Hoàn thiện thể chế bảo vệ nhà đầu tư, quyền sở hữu và quyền tài sản. Hoàn thiện pháp luật phá sản doanh nghiệp theo cơ chế thị trường”.

Về định hướng xây dựng Luật Cạnh tranh :

Luật Cạnh tranh nên được sửa đổi theo những quan điểm chỉ đạo và định hướng sau:

1. Đề cao trách nhiệm xã hội ngay từ khi doanh nghiệp có ý tưởng và thành lập và suốt quá trình vận hành doanh nghiệp.

2. Lãnh đạo doanh nghiệp trên nguyên tắc tối cao : Pháp trị và Đức trị.

3. Cạnh tranh bình đẳng, hiệu quả, bền vững giữa các doanh nghiệp trên thị trường.

4. Đảm bảo tính minh bạch trong toàn bộ chuỗi thành lập, phát triển và thanh lý doanh nghiệp.

5. Nhà nước luôn đảm bảo vai trò kiến tạo và bảo vệ cạnh tranh đúng luật cho các doanh nghiệp ở mọi quy mô.

Góp ý về CẤU TRÚC VÀ NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA DỰ THẢO LUẬT CẠNH TRANH (SỬA ĐỔI) :

Dự thảo Luật Cạnh tranh (sửa đổi) bao gồm 10 chương, 99 điều. Tôi có đóng góp như sau:

            Chương IV. Lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường, vị trí độc quyền

            Nên cụ thể nội dung Chương này : Các quy định về doanh nghiệp, nhóm doanh nghiệp có vị trí thống lĩnh thị trường, doanh nghiệp có vị trí độc quyền, các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường, vị trí độc quyền bị cấm và kiểm soát doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực độc quyền nhà nước, doanh nghiệp sản xuất, cung ứng sản phẩm, dịch vụ công ích.

            Chương VI. Hành vi cạnh tranh không lành mạnh

            Nên cụ thể thêm các khoản mục trong Chương này.

            Chương VII. Uỷ ban cạnh tranh Quốc gia

            Gồm các điều từ Điều 41 đến Điều 48. Đề nghị bổ sung : Trách nhiệm trực tiếp của các cơ quan quản lý và người đứng đầu.

            Chương IX. Xử lý vi phạm pháp luật về cạnh tranh

            Gồm các điều từ Điều 93 đến Điều 96.

            Nội dung Chương này quy định về các hình thức xử lý vi phạm pháp luật về cạnh tranh, mức phạt tiền đối với hành vi vi phạm pháp luật về cạnh tranh, thẩm quyền xử lý, xử phạt vi phạm pháp luật cạnh tranh và thi hành quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh. Nên nghiên cứu bổ sung các hình thức xử phạt đảm bảo “chấm dứt” chứ không chỉ dừng ở mức “răn đe”.

            Đề nghị thêm một chương : Cạnh tranh đối với hàng xuất nhập khẩu.

Thành viên đang xem chủ đề này